Choroba De Quervaina i jej tejpowanie
Choroba de Quervaina (zapalenie ścięgien kciuka) objawia się bólem w okolicy nadgarstka od strony kciuka. Najczęściej dotyka pracowników biurowych, sportowców, a bardzo często również rodziców małych dzieci. Chociaż diagnoza często wiąże się z miejscowym przeciążeniem, z punktu widzenia fizjoterapeutycznego jest to złożony problem funkcjonalny. Pacjenci często poszukują tapingu jako szybkiej ulgi w bólu, jednak należy zaznaczyć, że nie jest to jedna z podstawowych i fundamentalnie skutecznych metod leczenia, lecz może stanowić uzupełnienie fizjoterapii.
Czym jest choroba De Quervaina i jakie są jej objawy?
Choroba De Quervaina atakuje ścięgna mięśni odwodziciela długiego kciuka i prostownika krótkiego kciuka, które biegną wąskim kanałem po stronie kciuka nadgarstka. W szczególności dochodzi do pogrubienia ścięgna i zwężenia pochewki ścięgnistej, co prowadzi do tarcia mechanicznego podczas ruchu i późniejszego bólu. Ból występuje szczególnie podczas jednoczesnego odwodzenia kciuka (ruchu kciuka na bok) i odwodzenia łokciowego nadgarstka (ruchu nadgarstka na stronę małego palca).
Jakie są typowe objawy choroby De Quervaina?
We wczesnych stadiach choroby pacjenci odczuwają jedynie niewielki dyskomfort podczas ćwiczeń. Jeśli jednak schemat ćwiczeń nie zostanie odpowiednio wcześnie dostosowany, problemy stopniowo się nasilają i pojawiają się:
- ból po stronie kciuka w nadgarstku podczas ruchu kciukiem i nadgarstkiem
- ból promieniujący do kciuka lub przedramienia
- nasila się podczas chwytania, podnoszenia ciężarów lub dziecka, pracy z myszą
- później również ból podczas codziennych czynności
- ograniczenie siły chwytu
- wrażliwość na ucisk w okolicy ścięgna
- dodatni, bolesny test Finkelsteina (kciuk zaciśnięty w pięść i przesunięcie nadgarstka na bok, za mały palec)
Przyczyny choroby De Quervaina
Choroba de Quervaina nie pojawia się nagle, lecz jest wynikiem połączenia czynników stresowych. Do najczęstszych należą: powtarzające się, stereotypowe ruchy kciuka i nadgarstka (nadmierne przeciążenie), długotrwała praca z myszką lub telefonem komórkowym, opieka nad małym dzieckiem (wielokrotne podnoszenie), wzmożone napięcie mięśni w okolicy przedramienia, ograniczona ruchomość nadgarstka, łokcia lub barku, niewłaściwa ergonomia pracy oraz niedostateczna regeneracja. Bardzo często spotykam się z faktem, że problem leży nie tylko w samym miejscu bólu, ale w ogólnym przeciążeniu kończyny górnej z zaburzoną stereotypią ruchową.
Leczenie zachowawcze choroby De Quervaina
Podstawą terapii jest zmniejszenie drażniącego obciążenia i stworzenie warunków do ukojenia uszkodzonych ścięgien. Postępowanie fizjoterapeutyczne zazwyczaj obejmuje: edukację pacjenta na temat przyczyn dolegliwości, dostosowanie codziennej aktywności i trybu pracy, ukierunkowane ćwiczenia nadgarstka i kciuka, rozluźnienie tkanek miękkich przedramienia, mobilizację stawów kończyny górnej oraz ćwiczenie prawidłowych stereotypów ruchowych. Celem fizjoterapii jest nie tylko złagodzenie bólu, ale także przywrócenie pełnej i długotrwałej sprawności ręki, zapobiegając nawrotom dolegliwości.
Tejpowanie w chorobie De Quervaina
Jak to zrobić?
1. Zmierz taśmę od kciuka do łokcia i odetnij.
2. Ułóż dłoń w zgięciu łokciowym – nadgarstek za małym palcem.
3. W tej pozycji nałóż taśmę bez napięcia od kciuka do zewnętrznej strony łokcia.
4. Nałóż kolejną, krótszą taśmę z lekkim napięciem na nadgarstek (prostopadle).
Tejpowanie jest czasami postrzegane jako uniwersalne rozwiązanie, jednak w przypadku choroby De Quervaina należy mieć realistyczne oczekiwania.
Zalety tejpowania
- Nieznaczne zmniejszenie napięcia i mechaniczne odciążenie dotkniętych ścięgien
- Wzrost propriocepcji i kontroli ruchu
- Redukcja nadmiernego ruchu kciuka
- Poczucie bezpieczeństwa podczas wysiłku
- Zapewnienie krótkotrwałej ulgi podczas normalnego wysiłku
Ograniczenia tejpowania
- nie eliminuje zmian strukturalnych (zwężenia) pochewki ścięgna
- nie leczy pierwotnego przeciążenia
- nie zastępuje terapii celowanej
Z tego powodu tejpowanie należy rozumieć jako uzupełnienie leczenia, a nie jako metodę główną, o czym wspomniałem we wstępie.
Kiedy tejpowanie ma sens?
Taping może być szczególnie korzystny:
- w ostrej i podostrej fazie dolegliwości
- podczas stopniowego powrotu do pracy lub ćwiczeń
- u pacjentów wymagających delikatnej stabilizacji
- jako krótkotrwała ochrona podczas określonych czynności
W porównaniu ortezą, tejpowanie zapewnia większą swobodę ruchu.
Nieskuteczność fizjoterapii i tapingu
Jeśli leczenie zachowawcze nie przynosi ulgi, konieczna jest współpraca interdyscyplinarna. W niektórych przypadkach wskazane może być leczenie farmakologiczne, wstrzyknięcie kortykosteroidów, a u niektórych pacjentów nawet leczenie chirurgiczne. Jednak fizjoterapia ma swoje miejsce nawet po zabiegach inwazyjnych.